Hội thảo "Nhận diện và giải quyết tranh chấp giữa các doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới" và Lễ ký kết hợp tác giữa VIAC với Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng

Trong bối cảnh nền kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các mô hình kinh doanh mới đang làm thay đổi sâu sắc môi trường thương mại, việc nhận diện và giải quyết hiệu quả các tranh chấp giữa doanh nghiệp trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.

Với mục tiêu tăng cường kết nối giữa học thuật và thực tiễn, ngày 26/6, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Trường Đại học Kinh tế – Đại học Đà Nẵng (DUE) đã  tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề "Nhận diện và giải quyết tranh chấp giữa các doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới", đồng thời ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa hai đơn vị.

Sự kiện quy tụ đông đảo các chuyên gia pháp lý, trọng tài viên, luật sư, thẩm phán, đại diện cơ quan quản lý nhà nước, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cộng đồng doanh nghiệp cùng các giảng viên, sinh viên, tạo nên diễn đàn trao đổi chuyên sâu giữa giới học thuật và thực tiễn hành nghề.

Mở đầu chương trình là lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa VIAC và DUE với sự tham dự của GS.TS. Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC; PGS.TS. Đoàn Ngọc Phi Anh, Phó Hiệu trưởng DUE cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học, luật sư và đại diện các cơ quan, tổ chức hành nghề pháp lý.

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS. Lê Hồng Hạnh nhấn mạnh rằng việc thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược với các cơ sở đào tạo uy tín thể hiện cam kết của VIAC trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực pháp lý, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài tại Việt Nam. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm xây dựng hệ sinh thái gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn hành nghề.

Theo nội dung Biên bản ghi nhớ, hai bên sẽ phối hợp triển khai nhiều hoạt động như tổ chức hội thảo khoa học, đào tạo chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, hỗ trợ thực tập nghề nghiệp, nghiên cứu khoa học và phổ biến kiến thức pháp luật về kinh doanh, thương mại và trọng tài. Thông qua đó, sinh viên sẽ có thêm cơ hội tiếp cận thực tiễn giải quyết tranh chấp thương mại, góp phần chuẩn bị tốt hơn cho quá trình hành nghề trong tương lai.

GS.TS. Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC phát biểu tại hội thảo

Ngay sau lễ ký kết, hội thảo được tổ chức với hai phiên chuyên đề, tập trung phân tích các xu hướng mới của tranh chấp thương mại trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Ở phiên thứ nhất, các diễn giả tập trung nhận diện những thách thức mới trong hoạt động kinh doanh. Mở đầu, TS. Nguyễn Thị Yến, Chủ nhiệm Bộ môn Luật Thương mại, Đại học Luật Hà Nội đã phân tích tác động của tranh chấp thương mại đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Từ góc độ thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia TP. Đà Nẵng, cho rằng tranh chấp kinh tế không chỉ làm gia tăng chi phí doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, khả năng thu hút dòng vốn và sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

Đáng chú ý, TS. Nguyễn Hữu Hưng và ThS. Trần Thị Thùy Ngân thuộc Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng đã chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng trung tâm trọng tài gắn với trung tâm tài chính quốc tế, đồng thời đề xuất nhiều khuyến nghị cho quá trình hình thành Trung tâm trọng tài thương mại tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam.

Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Thị Nga, Phó Chủ nhiệm khoa Pháp luật Kinh tế, Đại học Luật Hà Nội cũng phân tích những nội dung của pháp luật bất động sản cần tiếp tục hoàn thiện nhằm hạn chế các tranh chấp phát sinh trong quá trình thực thi.

TS. Nguyễn Thị Yến chia sẻ tại Hội thảo

Phiên chuyên đề thứ hai tập trung vào những lĩnh vực đang phát sinh nhiều tranh chấp trong thực tiễn. Mở đầu phiên, PGS.TS. Nguyễn Quang Tuyến, Chủ nhiệm khoa Pháp luật Kinh tế, Đại học Luật Hà Nội, Trọng tài viên VIAC chỉ ra một số điểm nghẽn trong quá trình triển khai Luật Đất đai năm 2024, đặc biệt là sự thiếu đồng bộ giữa các quy định pháp luật có thể tiếp tục làm phát sinh tranh chấp nếu không được hướng dẫn áp dụng thống nhất.

Ở góc độ tố tụng, TS. Lê Thị Thu Hằng và TS. Lê Đình Quang Phúc, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Đà Nẵng đã đánh giá những khó khăn mới trong giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng Tòa án, đồng thời nhấn mạnh vai trò của trọng tài thương mại như một phương thức giải quyết tranh chấp nhanh chóng, linh hoạt và phù hợp với nhu cầu của cộng đồng doanh nghiệp.

Từ kinh nghiệm hành nghề, Ls. Lê Văn Cao và Ls. Trần Thị Hậu, Công ty Luật hợp danh FDVN) phân tích trách nhiệm pháp lý khi vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng kinh doanh bất động sản. Trong khi đó, Ls. Nguyễn Ngọc Chinh, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Đà Nẵng, chia sẻ những bất cập trong thực tiễn giải quyết tranh chấp thương mại bằng Tòa án cũng như những kinh nghiệm từ hoạt động trọng tài.

Ls. Nguyễn Ngọc Chinh, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Đà Nẵng chia sẻ tại Hội thảo

Các đại biểu cũng dành nhiều thời gian trao đổi về những dạng tranh chấp mới phát sinh từ thương mại điện tử, giao dịch số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới.

Các chuyên gia tham dự hội thảo thống nhất rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật cần song hành với phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại, chuyên nghiệp và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Việc tăng cường kết nối giữa các tổ chức trọng tài, cơ sở đào tạo, giới luật sư, doanh nghiệp và cơ quan tư pháp được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực pháp lý cũng như hiệu quả giải quyết tranh chấp thương mại.

Hội thảo cũng cho thấy nhiều quy định của các đạo luật mới như Luật Đất đai năm 2024 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, cùng những vấn đề pháp lý phát sinh từ nền kinh tế số, vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và hoàn thiện nhằm giảm thiểu rủi ro tranh chấp, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

Toàn cảnh buổi Hội thảo

Khép lại chương trình, lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa VIAC và Trường Đại học Kinh tế – Đại học Đà Nẵng được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn hành nghề pháp lý. Thông qua các hoạt động hợp tác lâu dài, VIAC không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giải quyết tranh chấp thương mại mà còn tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận thực tiễn nghề nghiệp ngay từ khi còn trên giảng đường. Đồng thời, sự kiện tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của VIAC trong việc thúc đẩy sự phát triển của trọng tài thương mại tại Việt Nam, đóng góp vào việc xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và phát triển bền vững.